Koninklijk Eise Eisinga Planetarium

Eise Eisingastraat 3, 8801 KE Franeker

Ontdek het zonnestelsel

Aan het plafond van de woonkamer van een prachtig grachtenhuis in Franeker bevindt zich het oudste nog werkende planetarium ter wereld. Dit nauwkeurig bewegend model van het zonnestelsel werd tussen 1774 en 1781 gebouwd door de Friese wolkammer Eise Eisinga.

De Planetariumkamer is waar het allemaal 'om draait' in het Eise Eisinga Planetarium. Het model van de zon met de 6 planeten die eromheen draaien, werkt nog steeds. Daarmee is het het oudste werkende planetarium ter wereld. 

Bij je bezoek krijg je uitleg in de Planetariumkamer. Deze uitleg duurt ongeveer 15 minuten en is ook voor kinderen erg geschikt. De rest van het museum, waaronder het raderwerk, kun je op eigen gelegenheid ontdekken. 

Bekijk de uitgebreide interactieve expositie

Hoe werkt een telescoop, hoe ontstaan zons- en maansverduisteringen, hoeveel weeg je op de maan? Deze en meer vragen worden beantwoord in de interactieve tentoonstelling ‘De ruimte’. Je kunt zelf de aarde in beweging zetten, het raderwerk van Eisinga laten draaien en op zoek gaan naar het goede antwoord op allerlei vragen.

Andere vaste expositieonderdelen van het museum zijn de voormalige wolkammerij van Eisinga en een uitgebreide verzameling historische astronomische instrumenten. Ook de moderne sterrenkunde is vertegenwoordigd. In de filmzaal zijn doorlopend documentaires te zien. Beleef hoe Eisinga woonde in het historische woonhuis en blader digitaal door de prachtige wiskundige en astronomische handschriften van Eisinga! 

Brasserie De Stadstuin

En wil je even iets drinken of een lekkere pannenkoek? Dat kan hier allemaal. In de voormalige koffiebranderij van Van Balen, helemaal in art-nouveaustijl, is namelijk een gezellige Brasserie De Stadstuin gevestigd. Hier kun je genieten en even uitrusten met wat lekkers of lunch. 

Werkstuk of spreekbeurt?

Er is geen kant-en-klaar samengesteld pakket voor spreekbeurten en werkstukken. Wel kun je op het internet natuurlijk veel informatie vinden. Hieronder heeft het planetarium een paar handige sites voor je verzameld:

Sterrenkids
ESAkids
Kleinkracht (klik op Lesmaterialen)
Sterrenkunde.nl
Allesoversterrenkunde
Kennislink
Sterrenkunde.nl (sterrenkundige links)

Ook kun je eens gaan kijken bij een planetarium of sterrenwacht bij jou in de buurt. Hier vind je alle adressen:

Sterrenwachten
Planetaria